Công tác quân y dân sự vụ trong Chợ Lớn-
Đốp Đốp Đốp Đốp.... Tiếng nổ chát chúa của một tràng đạn AK, nghe gần như sát bên tai, vang trong đêm ba mươi Tết Năm Mậu Thân 1968, làm tôi giật mình tỉnh dậy trong hoảng hốt. Một câu hỏi chợt thoáng qua trong đầu óc tôi là tại sao tôi cư ngụ trong một con đường hẻm cụt hình chữ T ở cuối đường Tự Đức Dakao, gồm 14 căn hộ của 14 gia đình quân nhân và công chức trung lưu hầu hết là người miền Nam tôi quen biết hết, mà lại có tiếng súng Việt Cộng trong đêm ba mươi rạng ngày mồng một Tết này?. Cha mẹ cùng mấy em tôi cũng đều đã thức dậy cả, không ai dám bật đèn cũng như không ai dám nói năng ho hen gì để còn nghe động tĩnh. Hé nhìn ra đầu hẻm tôi thấy chùm ba ngọn đèn néon thắp sáng cho đường hẻm lúc ban đêm đã bị bắn bể: đường hẻm tối om như mực, đúng như lời ví von dân gian là trời tối như đêm ba mươi. Xa xa tiếng súng nổ liên hồi vẫn vang vọng lại. Cha tôi vội mở radio để nghe tin tức thì được biết là Việt Cộng tổng tấn công nhiều cơ sở trong vùng Saigon Chợ Lớn cũng như trong nhiều thành phố lớn khác trên toàn miền Nam! Tới sáng tin đài cho biết thêm là đêm qua tại Saigon Chợ Lớn, đặc công VC đã tấn công vào vài cơ quan công quyền của chính quyền VNCH, trong đó có đài phát thanh Saigon tọa lạc trên góc đường Phan đình Phùng và Nguyễn Bỉnh Khiêm, cách nhà tôi có một block. Lúc đó tôi mới suy diễn ra là sau khi tấn công đài phát thanh bị thất bại, mấy tên VC sống sót đã tìm đường tẩu thoát về phía Thi Nghè để rồi lẩn qua khu Hàng Xanh rồi Đồng Ông Cộ trên đường rút lui khỏi thành phố. Một hai tên, tôi chỉ đoán chừng, đã đi lạc vào đường hẻm nhà tôi. Về sau tôi nghe dân phố ở cuối đường đồn là mấy tên VC này, tuổi chỉ độ chừng mười bốn mười lăm, đã bị toán cảnh sát quốc gia do chính Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Loan, giám đốc Cảnh sát Đô Thành, đang trấn đóng ở cuối đường Tự Đức trên bờ Kinh Nhiêu Lộc (Thị Nghè), bắt giữ hay hạ sát.
Sáng mồng một Tết, sau khi nghe đài phát thanh công bố là tình hình nội thành Saigon Chợ Lớn đã ổn định, quân đội VNCH và lực lượng Cảnh sát Đô Thành đã làm chủ tình hình, tôi trở vào tàu Y Tế Hạm HQ 400 đang đậu tại cầu C trong Hải Quân Công Xưởng ( Sở Ba Soong ). Khi đi ngang qua tòa đại sứ Hoa Kỳ ở góc đại lộ Thống Nhất và đường Mạc Đĩnh Chi, tôi thấy một lỗ hổng trên tường rào của tòa đại sứ, gần sát mặt đất, độ lớn có thể để cho một người nhỏ con khom lưng bò qua được. Một chiếc taxi hai mầu vàng xanh hiệu Renault còn thấy đậu trên đại lộ Thống Nhất, xeo xéo cửa chính của tòa đại sứ. Hạm trưởng Tài đã hiện diện trên Y Tế Hạm từ sáng sớm, báo cho tôi biết là ngày mai ( tức mồng hai Tết ) toán Quân Y của HQ 400 được Bộ Tư Lệnh Hải Quân chỉ định qua công tác Quân Y Dân sự Vụ tại vùng Bình Đông Cholon, cùng với toán Quân Y của Y Tế Hạm HQ Hàn Giang 401 mà hạm trưởng là HQ Đại uý Nguyễn văn Pháp và Y sĩ trưởng là bác sĩ Trịnh, cùng Nha sĩ trung úy Đỗ Hùng Phi, công tác tại khu vực bến Phạm Thế Hiển.
Sáng sớm ngày hôm sau toán quân y chúng tôi gồm 15 người đã tề tựu sẵn sàng tại cầu tàu C trong Hải Quân Công Xưởng để chờ xe tới đón đi công tác. Hạm trưởng Tài, như thường lệ, không quên tăng phái hai nhân viên ngành trọng pháo của chiến hạm đi cùng chúng tôi để lo việc an ninh trật tự tại địa điểm công tác. Đúng 8 giờ sáng hai xe GMC tới chở chúng tôi, cùng với hai xe jeep chở Người Nhái HQ đi hộ tống, một xe có trang bị thêm súng trung liên M60. Xe chở chúng tôi đến Bình Đông đi qua ngả Cầu Chữ Y , bến Phạm Thế Hiển. Nhà cửa trong khu Bến Phạm Thế Hiển bị đổ nát khá nhiều do bom đạn của cả hai bên. Càng tới gần khu vực Bình Đông thì sự đổ nát càng gia tăng nhiều, có nơi còn bị cháy rụi đen thui!. Nhiều bà con phải dựng lều ở tạm trên nền đất nhà cũ của mình !.
Như đã được Ban Tâm lý Chiến Bộ Tư Lệnh HQ thông báo trước , nên khi chúng tôi đến Bình Đông đặt chỗ khám bệnh phát thuốc trong một trường tiểu học của khu vực , đồng bào đã đến tề tựu đông đúc, nhiều nhất là trẻ em đủ mọi lứa tuổi.
Hầu hết người lớn và trẻ em ai cũng mặc quần áo mới: có lẽ là ngày Tết Nguyên Đán. Các trẻ em đi theo với người lớn. Có cháu còn cõng cả em nhỏ sau lưng. Các em nhốn nháo kháo nhau:" Có cả nhổ răng nữa bay ơi ", " Ông này chắc nhổ răng không đau ", “mày vô trước đi”...v.v....Ngày Tết mà bà con cũng không ai sợ bị "giông " (sui) vì đầu năm đã đi khám bệnh, nhổ răng, do đó bệnh nhân khá nhiều, đặc biệt nha sĩ Đạt rất đông thân chủ!. Trong thời gian khám bệnh, đôi lúc tôi nhìn ra đường, thấy hai xe jeep hộ tống của người Nhái HQ vẫn túc trực ở phía trước cổng trường. Xa xa nghe tiếng kèn đám ma vẳng lại: hỏi ra thì được biết là trong xóm có người bị chết vì đạn lạc! Tôi cảm thấy buồn ngao ngán và lại thấy căm ghét Cộng Sản vì chúng đã tàn ác, tán tận lương tâm....gây đau khổ tang tóc cho đồng bào trong ngày Tết Nguyên Đán, một ngày truyền thống linh thiêng của dân tộc, ngày để bà con có dịp nghỉ ngơi quây quần đoàn tụ nhớ đến công ơn của các bậc tiền bối sau một năm làm việc mệt nhọc vất vả ...Vậy mà bọn Việt Cộng, hiếu chiến, ngu đần mù quáng nghe theo lệnh Nga Tầu,... vẫn ba hoa lẻo mép là chúng mang lại độc lập tự do ấm no hạnh phúc cho đồng bào ; cũng vẫn dụ dỗ được một số người nhẹ dạ nghe lời tuyên truyền xảo trá và tin theo chúng!!!. Còn buồn hơn nữa là buổi chiều trở về sau khi hết công tác tại Bình Đông, tôi thấy thiếu một xe jeep của người Nhái HQ, chiếc xe có gắn khẩu trung liên M60. Hỏi ra thì được biết là chiếc xe đó trong lúc đi tuần tra quanh vùng Bình Đông Xóm Củi đã bị cháy rụi vì trúng đạn B40 của VC!! Lại thêm tang tóc đau thương cho gia đình mấy chiến sĩ anh hùng của Hải Quân VNCH đã vì nhiệm vụ diệt Cộng cao cả để bảo vệ đồng bào mà không được hưởng trọn mấy ngày Tết!. Rồi còn gia đình, thân nhân của mấy lính Việt Cộng, nạn nhân của những tên lãnh đạo VC bần cố nông không tưởng, hèn hạ, quỷ quyệt..: Có ai vui sướng gì đâu khi con em họ bị bắt đi làm vật hy sinh cho âm mưu xâm lăng thâm độc của bọn Cộng Sản Nga Tầu và bọn đầy tớ tay sai VC để gây ra cảnh huynh đệ tương tàn nồi da xáo thịt!!?
Trở về lại tàu, sau khi báo cáo tình hình và kết quả của công tác tại Bình Đông, tôi được hạm trưởng Tài cho biết tin là công tác Quân Y Dân Sự Vụ tại Saigon Cholon đã chấm dứt, và tàu có năm ngày để sửa soạn trang bị tiếp liệu…cho chuyến công tác cứu trợ dài ngày tại miền Trung.
Trong dịp Tết Mậu Thân, HQ 400 đang nghỉ bến tại Saigon.
Thường thường Y Tế Hạm Hát Giang HQ 400 sau khi đi công tác Quân Y Dân sự vụ trong hai hay ba tuần lễ tại các vùng sông ngòi, hải đảo xa xôi từ vĩ tuyến 17 đến mũi Cà Mau, Phú Quốc.., thì lại được về nghỉ bến trong hai hay ba tuần để tu bổ sửa chữa và lo trang bị tiếp liệu...cho chuyến công tác tiếp. Hạm trưởng Tài điều hành mọi sinh hoạt trên HQ 400, còn tôi đảm trách mọi dịch vụ liên quan đến Quân Y.
Hạm trưởng Đoàn Danh Tài, cấp bậc đại úy lúc đó, xuất thân khóa 7 trường Sĩ quan Hải Quân Nha Trang, được thuyên chuyển về HQ 400 hồi tháng 5 năm 1966 thay thế HQ thiếu tá Vũ Tường Thụy khóa 5 giải ngũ. Sau đó ông mang tàu đi Guam đại kỳ (tu bổ, sửa chữa, đặc biệt hoàn chỉnh trang thiết bị quân y cho Y Tế Hạm HQ 400) và trở về Saigon đầu năm 1967. Ông, vóc người trung bình, là một sĩ quan năng động, lanh lợi, nguyên tắc, nói năng hoạt bát, Anh Văn lưu loát, làm việc có tổ chức, và đặc biệt rất lo lắng cho đơn vị cũng như cho nhân viên. Ông thường khoe với tôi “ bác sĩ biết không: hồi mang tàu đi đại kỳ ở Guam, trước khi về tôi có xin Hoa Kỳ cho full supplies về thực phẩm, để khi về VN, lúc đi công tác, mình có cái gì để tăng cường khẩu phần ăn cho nhân viên”. Mà đúng vậy: khi tàu HQ 400 đi đại kỳ về , lúc đó tôi mới được chuyển từ Bộ binh về Hải Quân và đang làm y sĩ điều trị tại bệnh xá Bạch Đằng (chưa được cải danh là Bệnh viện ), tôi được lệnh thuyên chuyển xuống tàu. Tôi nhớ trong những ngày đi công tác hồi đó, phần ăn của chúng tôi thường có thêm hotdogs, thịt hộp SPAM..., và nước ngọt soda TANG, nước cà chua tomato juice…. Riêng tôi rất thích nước cà chua hộp nên uống nhiều vì nghĩ rằng nước này giàu sinh tố, nhất là sinh tố A, sẽ giúp cho mắt sáng hơn. Thế nhưng kết quả là mắt tôi “chẳng sáng ra “gì cả vì ngày 30 tháng Tư năm 1975, tôi đã không chạy trốn VC mà ở lại VN để rồi bị bắt đi tù cải tạo ba năm trong nhiều trại tập trung khác nhau, để cùng với các đồng bạn quân nhân QLVNCH khác phải trải qua biết bao nhiêu gian nguy,cực khổ, cũng như chứng kiến, chịu đựng nhiều điều nghịch lý chướng tai gai mắt, ngu xuẩn của bọn cán ngố VC răng đen mã tấu vô học.......!! Nói như vậy kể cũng hơi vơ đũa cả nắm vì thật ra trong số những cán bộ miền Nam tập kết về cũng còn có một số ít người biết điều, thông cảm, dễ thương. Có lẽ những người hiếm hoi này chưa bị bọn CS Bắc Việt tuyên truyền tẩy não tới mức, hoặc giả họ còn giữ được lương tri “ tính bản thiện “của một người Việt Nam chưa bị nhiễm độc Cộng Sản.
Nói về những chuyện chướng tai gai mắt đáng buồn hay tức cười do bọn cán ngố CS gây ra trong thời gian chúng tôi bị đi tù cải tạo tập trung thì nhiều lắm: nếu viết hết ra thì cũng phải tốn ít nhất đến vài trăm trang sách ; nhưng tôi thì không có khả năng làm công việc đó. Vả lại tôi biết có rất nhiều văn sĩ hay cải tạo viên tài ba đã viết nhiều bút ký, hồi ký về tù cải tạo rồi. Ở đây tôi chỉ xin đơn cử một vài trường hợp mà chính bản thân tôi đã được chứng kiến. Hôm đó chúng tôi được chỉ thị là phải lên hội trường tập họp sớm hơn sau các công việc thường lệ của mỗi ngày là buổi sáng thức dậy lúc sáu giờ theo kẻng đánh thức, ra sân tập thể dục tập thể, đi lao động buổi sáng khoảng bốn mươi phút, về lãnh cơm, ăn sáng ( cũng là bữa trưa luôn ).... rồi lên lớp học chính trị. Khoảng chín giờ, sau khi cải tạo viên chúng tôi gồm hai trăm năm chục sĩ quan cấp tá QLVNCH đã tề tựu đông đủ tại hội trường, thì tên đại úy cán bộ quản giáo của trại đi với một người đàn ông trung niên thấp, không đen đủi lắm, mặc thường phục với nét mặt đặc biệt VC, cùng bước vào phòng tiến về phía bục giảng đã kê sẵn một bàn gỗ và một ghế ngồi. Sau khi giới thiệu người khách mới, tên đại úy yêu cầu chúng tôi đứng dậy hướng về phía tường trước mặt trên đó có treo hình Hồ Chí Minh, để “tưởng nhớ tới Bác Hồ kính yêu (sic)”. Bỗng nhiên tên đại úy chỉ tay về phía tôi và nói lớn:” Anh kia bỏ kính ra”. Tôi ngồi ở hàng ghế thứ ba, đang ngỡ ngàng chưa biết hắn chỉ ai thì hắn nói tiếp:” Cái anh đeo kính trắng gọng đen kia bỏ kính ra”. “ Các anh không có nghiêm túc gì cả: lúc cung kính Bác thì không ai được đeo kính”. Tôi bèn bỏ kính ra vì biết là hắn nói tôi. Cho đến tận bây giờ tôi cũng vẫn không hiểu là hắn nghĩ gì mà lại bắt những người cận thị không được đeo kính cận khi mặc niệm “ Bác” của hắn!. Sau phút mặc niệm chúng tôi ngồi xuống và tên đại úy cũng lấy một ghế ngồi ở góc phòng phía cửa ra vào nhìn về phía chúng tôi ( để theo dõi?).
Với nét mặt trang nghiêm trịnh trọng, người khách mới ( giảng viên ) bắt đầu lên tiếng :” Hôm “lay” tôi được cấp trên phái tới đây để “ lói “ chuyện với các anh về đề tài “Chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa ưu việt và yêu lước nà yêu Xã Hội Chủ Nghĩa”. Giảng viên nói thao thao bất tuyệt như trả bài học thuộc lòng, với những sáo ngữ dao to búa lớn rỗng tuếch ca ngợi chế độ XHCN và những lý luận kiểu con chó phải ăn c...mà chúng ta ai cũng đã biết hết. Để dẫn chứng rằng chế độ XHCN là ưu việt, giảng viên nói chuyện bên Liên Xô, bên các nước XHCN anh em ở Đông Âu...cho chúng tôi nghe.
- Các anh biết không? Bên Niên Xô bây giờ người ta không uống bia đựng trong chai lữa, mà bia được dẫn tới mỗi nhà bằng ống như ống lước, núc muốn chĩ cần mở vòi ra nà có bia uống ngay ...( sic )!!
- Hiện lay bên Hung Ga Ri người công nhân mỗi lăm chỉ đi nao động có sáu tháng, còn sáu tháng kia nà để đi chơi. Mỗi nhà có hai xe hơi: một xe để đi nàm và một xe để đi chơi...( sic ) !!
- Mai mốt khi ta tiến nên Công Sản Chủ Nghĩa thì núc đó mọi người sẽ nàm theo lăng nực hưởng theo nhu cầu. Ví dụ mỗi ngày tiêu chuẩn thịt của anh nà lửa kí nô, nếu anh không ăn hết thì chỉ cho chó ăn thôi vì mọi người ai cũng có tiêu chuẩn cả rồi ( sic ) !!
Và còn nhiều nữa... và nhiều nữa....Ôi! Chuyên dài XHCN ấy mà!! Nói chuyện về Cộng Sản thì chẳng biết bao giờ hết chuyện; chỉ sợ là sẽ làm quý bạn nổi cơn dị ứng cấp tính hoặc đứt gân máu thì nguy hiểm lắm!!!
Sau bài học chính trị tôi lại hiểu thêm đươc lý do tại sao các chính quyền CS lại chủ trương tin dùng những người xuất thân nghèo hèn vô tôn giáo kém văn hóa và tại sao những người này lại tôn thờ “lãnh tụ “ của họ đến thế !!! Trong suốt ba năm đi tù cải tạo và suốt thời gian đi làm việc lại trong bệnh viện, tôi có nhiều dịp tiếp súc, chuyện trò với những đảng viên Việt Cộng, nhưng chưa bao giờ tôi được nghe một người nào tán tụng hay nhắc nhở đến Ông Bà Cha Mẹ mình ngoại trừ việc “ đời đời nhớ ơn Bác và Đảng “ của ho.!
Ngày đầu khi tôi xuống HQ 400 trình diện, hạm trưởng Tài đích thân đưa tôi đi thăm viếng các nơi trên tàu cũng như giới thiệu tôi với các sĩ quan của chiến hạm. Lúc đi trên sàn tàu tôi thấy ở xa xa trước mặt hình dáng một người to lớn vạm vỡ , nước da bánh mật, có râu quai nón, đang hí hoáy gì ở máy điều hòa không khí của xe quang tuyến X. Tôi nghĩ bụng có lẽ đó là một ông cố vấn Mỹ nên đang định uốn lưỡi sửa soạn xổ một câu chào hỏi xã giao “ hao a i u đú ình” thì đã tới gần. Người đó vừa ngừng tay làm việc để nhìn chúng tôi thì hạm trưởng Tài đã chỉ tay giới thiệu” Đây là thượng sĩ y tá Vương kiêm quản nội trưởng của tàu, cũng vừa theo tàu đi đại kỳ về với tôi “ , rồi ông hướng về tôi và giới thiệu” Đây là bác sĩ Lai được thuyên chuyển xuống làm y sĩ trưởng của Y tế Hạm HQ 400”. Liền lúc đó thượng sĩ Vương đứng nghiêm chào chúng tôi theo kiểu nhà binh. “ Chào thượng sĩ Vương , chúng mình sẽ cùng làm việc chung với nhau hé”, tôi nói , xong lại tiếp tục theo hạm trưởng Tài đi thăm chiến hạm. Sau này thượng sĩ Vương là một trong những phụ tá đắc lực của tôi trên HQ 400 cũng như ở Khối Quân Y HQ. Ổng đi HQ từ thời Pháp tới nay nên có rất nhiều kinh nghiệm về đi biển. Ông nói thông thạo cả Pháp văn lẫn Anh văn, và có tài uống rượu như hũ chìm. Ông kể chuyện hồi còn trong Hải quân Pháp, phần ăn hàng ngày của lính thủy thường hay có rượu vang va phó mát Camembert ( Brie ) . Vì ông không ăn được Camembert nên cứ đổi phó mát cho mấy lính Tây để lấy rượu về uống.
Hai ngày sau khi tôi xuống tàu thì nha sĩ đại úy Vũ Tiến Đạt và thiếu úy HCQY Nguyễn Văn Sáu cũng được thuyên chuyển xuống HQ 400. Như vậy là số sĩ quan quân y của Y Tế Hạm HQ 400 đã đầy đủ theo đúng cấp số.
Chuyến hải hành đầu tiên trong đời lính thủy của tôi là chuyến đi Côn Sơn. Sau này có dịp tôi sẽ xin ghi lại hầu các bạn một vài ký ức của chuyến hải hành đầu đời này, một chuyến hải hành vui thích với nhiều kỷ niệm khó quên.
Nha sĩ Đạt dáng người dong dỏng, ăn nói từ tốn chậm dãi với nụ cười hề hề luôn nở trên môi, không hút thuốc như tôi nhưng thích nhâm nhi chút đỉnh la de mỗi khi có dịp.
Còn thiếu úy Sáu tự Sáu nhỏ là một người nhanh nhẹn, lanh lợi hoạt bát, luôn cười nói vui vẻ, ưa nói chuyện vui tếu: ở đâu có anh là có vui nhộn. Sáu Nhỏ đảm trách công việc hành chánh và tiếp liệu quân y cho Y tế Hạm. Khi đi công tác QY Dân sự vụ ở các nơi anh còn phụ tôi khám bệnh cho đồng bào vì trước khi bị động viên vào quân đội anh đã từng làm cán sự điều dưỡng với Bộ Y Tế. Anh cũng không hút thuốc, nhưng rất thích "dzô dzô": có lần vui bạn anh dzô dzô nhiều qúa đến độ khi về tàu anh lại cho "ra ra" hết! Khi mới quen biết Sáu, tôi tự hỏi không biết tại sao thiếu úy Sáu lại có biệt danh Sáu Nhỏ, vì ảnh vóc người thì cũng trung bình như tôi và đứng cạnh nhau thì chỉ thua tôi có nửa cái đầu thôi (tôi cao 1m70) .Tôi tò mò hỏi thăm má anh thì được biết là " hồi mới sanh ra nó ốm o còm cỏi lắm so với các anh chị nó nên ở nhà mới đặt tên nó là Sáu Nhỏ". Sau này tôi suy ra là khi lớn lên Sáu Nhỏ không còn nhỏ con nữa vì nhờ được ăn nhiều tôm cá tươi từ vựa cá của cha mẹ ở Nhà Bè.
Công tác quân y dân sự vụ tại Huế
Năm ngày để sửa soạn cho chuyến công tác tại Huế qua đi rất mau. Vì đã quen với các thủ tục hành chánh, cộng thêm với sự làm việc sốt sắng nhiệt tình của các nhân viên y tế đắc lực nên việc xin tiếp liệu y dược cho Y tế Hạm HQ 400 không có gì khó khăn chậm trễ.
Kho Y dược HQ, và chính yếu là Kho Y dược Trung Ương 731 tại Phú Thọ, là hai nguồn cung cấp tiếp liệu y dược dồi dào cho hai Y tế hạm. Ngoài ra mỗi khi có trường hợp đột xuất tại một địa diểm công tác, Y tế hạm có thể nhờ tới cố vấn Hoa Kỳ xin tiếp liệu y dược đặc biệt từ nhũng đơn vị y tế của Hoa kỳ hay các đồng minh khác. Thí dụ có lần tàu đang công tác QY dân sự vụ trong vùng Phan Rang Phan Thiết thì hết thuốc nhỏ mắt vì ở đây đang có dịch đau mắt đỏ. Tôi báo với hạm trưởng Tài : sau đó thấy ông đi với cố vấn Hoa Ký và đến chiều cùng ngày ông mang về cho tàu mấy thùng thuốc nhỏ mắt.
Ngày khởi hành đi Huế đã đến. Ngoại trừ một vài người quê ở Huế hay Đà nẵng, còn phần lớn những người trên tàu ít ai đã có dịp đặt chân đến đất Thần Kinh với những địa danh nổi tiếng như núi Ngự, sông Hương , cầu Tràng Tiền, chùa Thiên Mụ..v..v...Ai nấy đều thấy thích thú vì sẽ được biết Cố Đô. Song cũng có một số ít người thoáng chút ưu tư vì tình hình ở Huế lúc đó cũng chưa hoàn toàn yên tĩnh. Riêng tôi thì có nhiều cảm tình với Huế vì trước đây tôi đã có dịp ra thăm Huế hai lần trong thời gian đi lính đóng ở Đà Nẵng. Ở Huế có nhiều món ngon như cơm hến, bánh khoái, bánh nậm, bánh ram, tré, mắm tôm chua, mè xửng..v...v... Tôi thích hai món tré và mắm tôm chua . Nhưng điều tôi thích nhất không phải là món ăn ngon mà là giọng nói dễ thương của người Huế: Giọng Huế thánh thót, líu lo ríu rít như chim hót, như âm nhạc..., nghe êm tai “ dề ..ệ sờ ợ...” chi đâu!.
Đặc biệt trong chuyến công tác lần này là hai tàu Y Tế hạm Hát Giang HQ 400 và Hàn Giang
HQ 401 đều cùng khởi hành đi Huế một lần. Tàu chạy từ Saigon tới cửa Thuận An mất khoảng hai ngày hai đêm. Vì tàu lớn không vào sông Hương được nên hai Y Tế Hạm phải neo ở cửa Thuận An . Toán y tế chúng tôi, cùng với toán Tâm Lý Chiến của Bộ Tư Lệnh HQ, đi ghe của duyên đoàn hải quân để đến Huế.
Sau khoảng hai giờ giang hành trên sông Hương, chúng tôi đã tới trung tâm kinh thành và đổ bộ xuống bãi đất trống ngay sát bên chân cầu Tràng Tiền. Rồi người đại diện của chính quyền Huế hướng dẫn chúng tôi băng qua đại lộ Lê Lợi để vào trú ngụ trong trường Đại học Sư Phạm Huế. Khác với các sông ngòi ở miền Nam, khúc sông Hương từ cầu Tràng Tiền ra biển không quanh co uốn khúc nhiều, nước sông trong xanh, lững lờ chảy hiền hòa chậm rãi cho tới cửa Thuận An. Từ trường đại học Sư Phạm Huế chúng tôi nhìn thấy cầu Tràng Tiền, bên kia sông là đường Trần Hưng Đạo dẫn tới cửa Thượng Tứ và Chợ Đông Ba... Nếu đi trên đại lộ Lê Lợi dọc theo hữu ngạn sông Hương hướng về phía thượng nguồn, chúng ta thấy Bệnh viện Trung Ương Huế, khách sạn Morin, trường Quốc Học...tọa lạc ở phía tay trái. Xa xa là cầu Bạch Hổ. Xa xa nữa là chùa Thiên Mụ ....
Vách tường trường Đại học Sư Phạm lỗ chỗ với nhiều vết đạn, và rất nhiều cửa kính của các phòng học bị bể vỡ mảnh kính rơi rớt tung tóe trên sàn nhà chưa có người dọn dẹp. Chúng tôi trải poncho để nằm ngủ trên sàn nhà của các phòng lớp ít bị hư hại. Rất may là điện nước của trường cũng còn xử dụng được nên vấn đề nấu nướng, vệ sinh không bị trở ngại lắm. Thật sự mà nói , nếu so sánh với các đồng đội bên Bộ Binh lúc đi hành quân, thì chúng tôi sung sướng hơn nhiều.
Hàng ngày toán Quân Y của HQ 400 làm việc (khám bệnh, nhổ răng, phát thuốc) cho bà con tại trường Quốc Học (bên hữu ngạn sông Hương ), và toán QY của HQ 401 thì làm việc tại Cửa Sập (bên tả ngạn ). Hai ngày đầu Thiếu úy Tiến , trưởng toán Tâm Lý Chiến Bộ Tư Lệnh HQ, có mang theo dầu ăn và mền ấm để tặng bà con.
Trong thời gian đoàn công tác trú ngụ tại trường Sư Phạm, HQ Thiếu tá Phan Phi Phụng, trưởng phòng Tâm Lý Chiến BTL HQ , có ra thăm và ngủ lại vài đêm với anh em. Thiếu tá Phụng là một người nho nhã hiền lành nói năng chậm rãi, hay phì phèo ống điếu. Ông thường hay thức khuya để cùng tán chuyện gẫu với anh em trước khi đi ngủ. Một lần có lẽ ông cũng bị một phen sợ như chúng tôi. Số là đêm đó trong lúc đang chuyện trò trước khi đi ngủ thì chúng tôi chợt thấy một tia sáng lóe ở phía sông , tiếp theo sau là một tiếng nổ lớn vang trời. Qua ngày hôm sau chúng tôi được biết đó là VC pháo kích, đạn rớt nhằm bãi đất trống trên bờ sông gần cầu Tràng Tiền và may mắn không có thiệt hại nhân mạng hay vật chất gì cả.
Số bà con cô bác đến xin khám bệnh nhổ răng rất đông: phần lớn là các phụ nữ và các ông bà già có tuổi. Rất ít bệnh nhân thanh niên hay đàn ông : không biết có phải vì nhiều người đã bị VC bắt đi theo chúng để làm lao công chiến trường.v..v.. để rồi cuối cùng họ bị VC giết hại trong lúc chúng rút lui và chôn xác họ trong những mồ tập thể!!.
Qua nét mặt ngơ ngác, bơ phờ của những bệnh nhân, chúng ta có thể đoán biết được là họ đã sống căng thẳng sợ hãi đến chừng nào trong những ngày VC đánh chiếm thành phố !. Một ông cụ than thở với tôi:
- “Từ hồi cha sinh mẹ đẻ tới chừ, chưa bao giờ tôi sợ như lần ni. Bọn VC dã man tàn bạo quá . Ngày xưa Tây nó ác, nhưng đâu có bằng tụi ni “. Ngưng một lát như để nguôi cơn giận và để lấy thêm hơi , ông cụ nói tiếp : “ chúng chia nhau đi lục soát khắp mọi nhà để tìm kiếm đàn ông thanh niên và bắt đi theo chúng. “. Tôi tò mò hỏi cụ:
-” Thế chúng có lục xét nhà bác không , thưa bác?”. “
-“ Có chứ ,sao lại không “, ông cụ trả lời. “Khi chúng thấy trong nhà chỉ có vợ chồng tôi thôi thì một đứa hỏi: đàn ông thanh niên trốn đâu hết rồi? Bộ chúng đi theo Mỹ Ngụy để đánh phá cách mạng phải không?. Chúng tôi sợ quá. Nhưng vợ tôi nhanh trí trả lời ngay: “thưa các anh chúng tôi không có con cái, chỉ có hai ông bà già sống với nhau thôi”. Sau đó chúng không xét hỏi gì thêm nữa và vội vã đi qua nhà khác. Có lẽ vì chúng thấy nhà tôi quá đơn sơ nghèo nàn nên bỏ đi ...”
Sau khi khám bệnh tôi viết toa tặng hai ông bà một chai thuốc đa sinh tố cùng một ít viên thuốc an thần và dặn ông bà uống một viên nâu ( multivitamins) vào ban ngày và viên trắng (thuốc an thần meprobamate ) vào buổi tối.
Có một điều vui là sáng ngày hôm sau ông cụ đó trở lại tìm tôi, đi cùng hai bạn già khác.
_”Bữa qua ông cho tôi thuốc chi hay quá: đêm ngủ ngon một giấc và không còn mớ thấy VC nữa. Xin ông khám và cho bạn tôi thuốc như rứa đi” , ông cụ nói với nụ cười biết ơn trên môi.
Với lòng tin vững mạnh vào sự chiến đấu anh dũng của quân đội VNCH, tôi nói để trấn an các cụ: ” Bác uống hết thuốc là hết sợ VC thôi. Bữa trước tụi nó đột nhập đánh lén, chứ bây chừ quân đội VNCH đã trở lại làm chủ tình hình rồi thì còn chi mô nữa mà các bác phải lo sợ”.
-“ Đúng rứa , cũng nhờ mấy ông cả; nếu không thì cũng chẳng biết răng. Tụi nó dễ sợ quá ông ơi “, một cụ trả lời.
Một bữa khác, nhân nói chuyện với một ông tuổi trạc tứ tuần, tôi hỏi:
-Ông hay quá vậy? Ông trốn đâu mà không bị tụi nó bắt đi?
- “Mèng đéc ơi, sợ quá xá đi chứ! Tưởng đã chết rồi kìa! Ông biết hôn: tôi gốc Mỹ Tho, làm cảnh sát ở Saigon, lấy vợ người Huế và về quê vợ ăn Tết. Cái đêm lộn xộn biết là VC về, tôi trốn vào Bệnh Viện Huế mặc quần áo nhà thương giả làm bệnh nhân. Bọn VC có đi rảo qua các phòng bệnh nằm, nhưng có lẽ vội vàng nên chúng không lục lọi kỹ. Nếu không thì chắc tôi cũng tiêu với bọn quỷ đó rồi. Thật cám ơn Trời Phật: Nam Mô A Di Đà Phật”, ông tứ tuần kể lại.
Có một Chủ Nhật không làm việc, anh em đòi đi chơi đó đây thăm thú Cố Đô; nhưng vì lý do an toàn tôi chỉ dám để anh em qua bên kia sông, tới ăn uống ở chợ Đông Ba và vào thăm Nội Điện. Cảnh tượng trong Nội Điện thật là hoang tàn đổ nát!. Nhiều mái nhà trong cung điện bị sập, tượng đá tạc các quán quần thần đổ ngã ngổn ngang ngoài sân, có ông bị đạn khắp người, cụt tay, cụt chân, thậm chí có ông mất cả đầu....Nhiều cột nhà bằng gỗ lim bị bể tróc toác hoác, ngai vàng của vua bị đạn lủng lỗ trỗ...
Ai là người đã gây ra cảnh chiến tranh huynh đệ tương tàn để mang đến biết bao nhiêu hậu quả tang thương đổ vỡ...cho quê hương Việt Nam giàu đẹp hiền hòa này!.
Sau nửa tháng anh em QYHQ làm việc hết sức mình để giúp đỡ bà con Cố Đô , chúng tôi đã hoàn thành công tác và được ghe hải quân chuyên trở lại tàu đang neo đợi ở cửa Thuận An. Hai Y tế Hạm lại “ thuận buồm xuôi gió” về miền Nam.
Một buổi sáng trong lúc hải hành ngang vùng Qui Nhơn, sau khi dùng điểm tâm xong, hạm trưởng Tài mời riêng thiếu úy Sáu và tôi ra nói chuyện ở sân sau của Tàu. Hôm nay thấy ông vui vẻ tươi cười hơn mọi ngày. Ông lấy ra ba hôp nhỏ hình chữ nhật, được gói ghém cẩn thận, từ trong túi quần và nói với hai chúng tôi:
- Xin báo cho quý vị một tin vui là đêm qua tôi nhận được công điện cho biết là qúy vị và tôi được thăng cấp kể từ hôm nay. Xin mừng quý vị. Nhân tiện tôi xin tặng mỗi vị môt cập lon mới. Sáu và tôi rất cảm động trước sự quan tâm dễ thương của hạm trưởng Tài.
Tôi hỏi:
- Làm sao hạm trưởng hay quá vậy? Đang đi tàu trên biển mà lại có được lon mới.
- “Ồ chuyện thăng cấp thường niên ấy mà. Tôi đã được phòng Tổng Quản Trị cho biết trước, nhưng còn giữ kín để gây ngạc nhiên, chờ tới khi có công lệnh chính thức thì mới thông báo”, hạm trưởng Tài nói.
Rồi ông nói tiếp: “ Hôm này về nghỉ bến, mình sẽ tổ chức lễ rửa lon để ăn mừng và đãi anh em trên tàu.”. Tôi mừng thầm và nghĩ bụng là tôi lại có dịp để thực tập cách pha coctail học được từ thượng sĩ y tá Vương. Tiện đây tôi cũng xin nói nhỏ với quý bạn cho vui là sau này khi được qua Mỹ định cư ông Google có chỉ dẫn cho tôi nhiều kiểu pha rượu ngon và xuất sắc lắm.
Giờ đây, ở tuổi gần đất xa trời, nhờ ơn Trời Phật tôi và gia đình đã may mắn được sống trên đất Mỹ, một xứ sở của độc lập tự do, nhân phẩm con người được tôn trọng...,tôi ngồi ôn lại những chuyện buồn vui lẫn lộn trong những chặng đường đời đã qua, lòng tôi cảm thấy nao nao, tim tôi sắt lại vì càng ngày càng thiếu đi những người thân, những người tôi mang ơn, những bạn bè, những đồng nghiệp.....Đời tôi nhiều bạn, không có kẻ thù, ngay cả những người Cộng Sản mà tôi có dịp tiếp xúc. Tôi không thù ai, nhưng có thể có người thù tôi thì làm sao biết được!.
Còn một điều vẫn luôn vương vấn trong tâm tư tôi là ước muốn làm sao cho quê hương xứ sở Việt Nam sớm được thực sự độc lập tự do, thoát khỏi ách Cộng Sản tam vô độc tài gian ác, để đồng bào tôi được sống ấm no hạnh phúc, để con cháu tôi có thể về thăm hay sinh sống ở một quê hương an lành, văn minh và tiến bộ. Nhiều lúc tôi tự hỏi không biết có nên ghi lại sau đây bài thơ tôi đã nghe được trong một giấc mơ, bài thơ mà tôi cho là những lời trăn trối của Hồ Chí Minh nhắn nhủ những người lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam hiện nay.
Các Cô các Chú hãy nghe tôi:
Chán Mác Mao, tôi giác ngộ rồi.
Thoát Trung, cải tổ, thân Âu Mỹ,
Chơi với ba Tầu mất nước thôi.
Thật mong lắm thay.
Gaithersburg Maryland . Mùa Xuân năm 2016
Nguyễn Tích Lai
.jpg)
