Trừ Dạ Túc Thạch Đầu Dịch 除夜宿石頭驛 - Đới Thúc Luân

 

Đới Thúc Luân 戴叔倫 (732-789) Thi nhân đời Đường, tự là Ấu Công 幼公 hay Thứ Công 次公. Người đất Kim Đàn thuộc Nhuận Châu (tỉnh Giang Tô ngày nay). Lúc còn trẻ bái danh sĩ Tiêu Dĩnh Sĩ 蕭穎士 (717-768) làm thầy. Đậu Tiến sĩ năm Trinh Nguyên đời Đường Đức Tông (785). Ông từng giữ các chức vụ Huyện lệnh Tân Thành, Huyện lệnh Đông Dương, Thứ sử Vũ Châu và Dung Quản Kinh Lược Sứ. Về già dâng biểu từ quan xin làm đạo sĩ. Thơ của ông thường tả đời sống ẩn dật an nhàn. Bài thơ dưới đây được làm lúc ông đã về già đang giữ chức Thứ Sử Vũ Châu, trên đường về đón Tết đã trọ tại dịch quán Thạch Đầu.

除夜宿石橋館 Trừ Dạ Túc Thạch Đầu Dịch

旅館誰相問 Lữ quán thuỳ tương vấn

寒燈獨可親 Hàn đăng độc khả thân

一年將盡夜 Nhất niên tương tận dạ

萬里未歸人 Vạn lý vị quy nhân

寥落悲前事 Liêu lạc bi tiền sự

支離笑此身 Chi ly tiếu thử thân

愁顏與衰鬢 Sầu nhan dữ suy mấn

明日又逢春 Minh nhật hựu phùng xuân.

戴叔倫           Đới Thúc Luân

* Chú thích:

- Thạch Đầu Dịch 石頭驛 : DỊCH là Dịch Quán 驛館 là nhà trọ của các quan chức vãng lai. THẠCH ĐẦU DỊCH là Quán dịch Thạch Đầu; còn gọi là Thạch Kiều Quán 石橋館, ở huyện Tân Kiến của tỉnh Giang Tây.

- Tương Tận 將盡 : là Sắp hết; sắp chấm dứt.

- Liêu Lạc 寥落 : là Thưa thớt, lạnh lẽo; Ở đây chỉ buồn bã lẻ loi.

- Chi Ly 支離 : là Phân tán, rời xa.

- Sầu Nhan 愁顏 : là Dung nhan âu sầu, chỉ gương mặt buồn bã.

- Suy Mấn 衰鬢 : là Tóc mai đã bạc và thưa, ý chỉ đã tàn tạ.

* Nghĩa bài thơ:

Trọ Lại Thạch Đầu Dịch Đêm Giao Thừa  

Trong lữ quán nầy ai là người han hỏi đến ta đây; Ta chỉ có thể thân thiết với ngọn đèn lạnh lẽo cô độc nầy mà thôi. Đêm nay là đêm sắp hết của một năm dài, mà người ở ngoài muôn dặm như ta vẫn chưa được về nhà. Nhìn lại chuyện đời lẻ loi buồn tẻ của những năm qua, cười cho tấm thân ta phải lưu ly trôi nổi cho đến tận bây giờ. Với dung nhan âu sầu và mớ tóc mai dã dượi nầy thì ngày mai lại phải gặp lại nàng xuân nữa rồi !

Tâm sự của Đới Thúc Luân cũng là tâm sự chung của những người xa quê hương ngoài vạn dặm trong lúc năm cùng tháng tận, nhìn lại những tháng năm phiêu bạt nổi trôi mà cảm thương cho thân phận tha hương đất khách của mình phải đón xuân nơi quán trọ xa xôi lạnh lẽo chỉ có một thân một mình.

* Diễn Nôm:

Trừ Dạ Túc Thạch Đầu Dịch

Lữ quán ai người han hỏi,

Thân nhau đèn lạnh đơn côi.

Một năm đêm tàn sắp hết,

Muôn dặm người còn nổi trôi.

Nhạt nhẽo buồn bao chuyện cũ,

Lênh đênh cười tấm thân tôi.

Dung nhan tóc mai dã dượi,

Mai ngày lại đón xuân rồi!

Lục bát:

Lữ quán ai hỏi ta đây,

Không người thân thiết lạnh đầy đèn côi.

Đêm tàn năm cũng tàn thôi,

Riêng người muôn dặm xa xôi chưa về.

nhạt nhòa chuyện cũ não nề,

Nổi trôi cười tấm thân tê tái sầu.

Dung nhan tiều tụy tóc râu,

Mai nầy lại phải ngày đầu đón xuân!

杜紹德
Đỗ Chiêu Đức

2023

***

Dịch Xuôi : Ngủ Qua Đêm Cuối Năm ở Quán Dịch Thạch Đầu

Ở quán trọ bên đường không có ai quen thăm hỏi

Chỉ có ngọn đèn khuya lạnh có thể làm thân

Đêm cuối năm đã gần hết

Người về vẫn còn muôn dặm xa nhà

Buồn thưong cho nỗi luân lạc ngày qua

Lại tự cười mình đã phải vướng bận vào những chuyện nhỏ nhặt

Mặt buồn cùng mái tóc mai cằn cỗi

Sáng mai sẽ gặp lại xuân

Dịch Thơ:

Cuối năm nơi quán trọ

Chỉ ngọn đèn là thân

Trắng một đêm trừ tịch

Buồn muôn dặm tử phần

Nghĩ thương đời lạc lõng

Cười trách mình lần khân

Tóc bạc rồi,chi nữa

Sáng mai lại gặp xuân

Phạm Khắc Trí

02/12/2015

***

Quán Trọ Đêm Cuối Năm

Ngụ đêm quán trọ chẳng người quen

Thui thủi năm canh với ngọn đèn

Trừ tịch đêm tàn, lòng khắc khoải

Quê xa dặm mỏi, dạ sầu miên

Buồn thương số kiếp hoài luân lạc

Cay đắng cuộc đòi mãi lấn chen

Cằn cỗi tóc mai, nhàu nét mặt

Sáng ra xuân đến ngại ngùng thêm.

Phương Hà

***

Đêm Cuối Năm Ngủ Ở Trạm Thạch Đầu

(1)

Lữ quán ai thăm hỏi?

Đèn lạnh, khách não-nề

Một năm, còn đêm cuối

Muôn dặm người chưa về

Quạnh hiu, đau chuyện cũ

Ly sầu, cười tái tê

Dàu dàu, tóc rụng mãi

Sáng mai, bóng xuân về

(2)

Quán trọ, ai thăm viếng?

Đèn lạnh, một bóng ai

Năm tàn, còn đêm cuối

Người đi muôn dặm dài

Cô đơn, buồn chuyện cũ

Gượng cười , sầu không phai

Nét buồn, tóc rụng mãi

Bóng xuân, lúc sáng mai

(3)

Quán trọ lạnh lùng ai vãng lai?

Bạn cùng đèn lạnh não nề thay!

Năm tàn, còn lại một đêm cuối

Biền biệt, người đi muôn dặm dài

Hiu quạnh, não lòng bao chuyện cũ

Gượng cười , man mác sầu không phai

Dàu dàu nét mặt, tóc rơi mãi

Bóng dáng xuân về lúc sáng mai

MaiLoc

***

Đêm Trừ Tịch Ngụ Ở Trạm Thạch Đầu

1/

Chỉ mình nơi quán trọ

Bạn với ngọn đèn vàng

Đêm cuối năm gần hết

Quê xa cách dặm ngàn

Chuyện xưa buồn cất bước

Việc nhỏ tức cười khan

Tóc rối thêm mày ủ

Sáng nầy xuân lại sang.

2/

Nơi quán dịch chẳng người quen

Chỉ ta cùng với ngọn đèn lẻ loi

Năm còn đêm cuối cùng thôi

Thân thì muôn dặm xa xôi chư về

Chuyện xưa nhớ lại ê chề

Khiến xuôi chịu cảnh lê thê thân này

Bây giờ rối tóc nhăn mày

Làm sao tươi tỉnh mai này đón xuân.

Quên Đi

***

Đêm Trừ Tịch Trọ Ở Trạm Thạch Đầu

1/

Quán trọ thân đơn độc

Đèn bầu bạn với ta

Cuối năm gần sắp đến

Ngàn dặm xa quê nhà

Nhìn chuyện xưa ngày trước

Gẫm cười ôi xót xa

U sầu thêm tóc rối

Mai đến xuân đây mà

2/

Thẩn thờ lữ quán mình ta

Đèn vàng hiu hắt ví là bạn thôi

Cuối năm lần lựa sắp rồi

Dặm ngàn xa lắc chưa hồi cố quê

Sầu dâng chuyện cũ ê chề

Môi cười mà thấy ủ ê cõi lòng

Mày chau tóc rối buồn trông

Nàng xuân kỳ hạn xoay vòng bước sang

Kim Phượng

***

Trọ Thạch Đầu đêm giao thừa

1-

Quán trọ ai han hỏi!

Chỉ đèn kết bạn thân

Một năm đêm sắp hết

Vạn dặm quê chưa gần

Chuyện cũ buồn hiu hắt

Bôn ba diễu bản thân

Mặt buồn, thưa thớt tóc

Mai sớm lại mừng xuân!

2-

Nào ai quán trọ hỏi han!

Đèn hiu hắt bóng, bạn thân cận kề

Cuối năm, đêm hết, Tết về

Người nơi vạn dặm xa quê nhớ nhà

Chuyện xưa tan tác xót xa

Thương mình, cười nhạt bôn ba cuối trời

Mặt sầu tóc bạc rụng rơi

Ngày mai sáng sớm lại mời đón xuân!

Lộc Bắc

Jan23

***
Đêm Cuối Năm Nơi Quán Trọ

Đêm Cuối Năm Nơi Quán Trọ
Quán khuya chẳng ai thăm hỏi
Bên ngọn đèn tàn mòn mỏi thân côi
Cuối năm, đêm sắp qua rồi
Người đi muôn dặm xa xôi chưa về
Quạnh hiu chuyện cũ ê chề
Thương thân cười gượng nhiêu khê cuộc đời
Sầu lòng tóc bạc rụng rơi
Ngày mai đành đón xuân dời bước sang!

Kim Oanh