Áo em mầu đỏ Dáng em dịu dàng Người em mảnh khảnh Nụ cười e ấp Ôi, em hiền ngoan Nắng vàng hoang mang Vương làn tóc xõa Từ em lan tỏa Ánh sáng từ bi Một mối tình si Như còn vương vất?
醉漾輕舟， Túy dạng khinh châu, 信流引到花深處 Tín lưu dẫn đáo hoa thâm xứ. 塵緣相誤。 Trần duyên tương ngộ, 無計花間住。 Vô kế hoa gian trú.
煙水茫茫， Yên thủy mang mang, 千里斜陽暮。 Thiên lý tà dương mộ. 山無數。 Sơn vô số. 亂紅如雨。 Loạn hồng như vũ. 不記來時路。 Bất ký lai thời lộ.
Tần Quan
*** Chú Thích:
1- Điểm giáng thần點絳唇: tên từ bài, tên này lấy từ 1 câu thơ của Lương Giang Yêm梁江淹trong bài “Vịnh mỹ nhân xuân du咏美人春游” là “Bạch tuyết ngưng quỳnh mạo, Minh châu điểm giáng thần白雪凝琼貌，明珠點絳唇”. Tên khác là “Điểm anh đào點樱桃”, “Thập bát hương十八香”, “Nam phố nguyệt南浦月”, “Sa đầu vũ 沙頭雨”, Tầm dao thảo尋瑶草”, “Vạn niên xuân萬年春”. Bài từ chỉ có 2 đoạn, tổng cộng 41 chữ, đoạn trên có 4 câu 3 trắc vận, đoạn dưới có 5 câu 4 trắc vận. Cách luật:
X T B B cú X B X T B B T vận X B X T vận X T B B T vận
X T X B cú X T B B T vận X X T vận X B X T vận X T B B T vận
2- Túy dạng 醉漾: say sưa bồng bềnh. 3- Khinh châu 輕舟: thuyền nhỏ. 4- Tín lưu 信流: tự tại phiêu lưu. 5- Trần duyên塵緣: chữ của nhà Phật. Sáu trần là sắc, thanh, hương, vị xúc, pháp色, 聲, 香, 味, 觸, 法. Lòng người bị 6 trần ô nhiễm mà gây nên nghiệp chướng. Chữ trần duyên trong bài này chỉ việc trần gian thế tục. 6- Tương ngộ 相誤: làm lầm lỡ lẫn nhau. 7- Vô kế 無計: không còn cách nào khác. 8- Yên thủy 煙水: sương mù phủ trên mặt nước. 9- Mang mang 茫茫: mênh mông. 10- Tà dương 斜陽: ánh nắng buổi chiều lúc mặt trời đã ngả về tây. 11- Loạn hồng như vũ 亂紅如雨: hoa tàn rụng như mưa, mượn câu thơ của Lý Hạ 李賀trong bài “Tương tiến tửu 將進酒”:
“況是青春日將暮，Huống thị thanh xuân nhật tương mộ, “桃花亂落如紅雨。Đào hoa loạn lạc như hồng vũ. “Huống như ngày thanh xuân sắp hết, “Hoa đào rụng loạn như mưa hồng”. Dịch Nghĩa:
Say sưa bồng bềnh trên chiếc thuyền con, Tự tại thả trôi dẫn đến vùng sâu xa đầy hoa. “Trần” và “Duyên” của nhà Phật làm lầm lạc nhau. Không có cách gì để ở lại giữa vùng hoa.
Khói nước mênh mông, Ánh tà dương chiều tàn chiếu trên ngàn dặm. Núi nhiều vô số. Hoa rụng tán loạn như mưa. Không nhớ được con đường mình đã đến.
Phỏng Dịch:
1/Điểm Giáng Thần - Lạc Lối Ngàn Hoa
Thuyền nhẹ bồng bềnh, Phiêu lưu tới chốn hoa xa xứ. Trần duyên gặp gỡ. Không kế cùng hoa trú.
Khói nước mênh mông, Ngàn dặm chiều vàng tỏ. Núi vô số. Như mưa loạn đỏ. Lối đến không còn nhớ.
2 /Lạc Lối Ngàn Hoa
Bồng bềnh một chiếc thuyền con, Ngàn hoa thâm xứ theo dòng nước xuôi. Trần, duyên lầm lỡ nhau thôi, Tìm đâu kế sách bên trời đầy hoa,
Mênh mông khói nước chan hòa, Tà dương soi bóng non xa dặm ngàn. Như mưa rơi rụng hoa tàn, Quên đường vừa đến lỡ làng khách du.
HHD
06-2021
***
Các Bài Dịch Khác:
Điểm Giáng Thần
1-
Thuyền nhỏ say sưa Tự tại dạt trôi chốn hoa tụ Duyên trần lầm lỡ Không thể trong hoa ở.
Khói nước mênh mông Vạn dặm tà dương phủ Núi vô số Hoa loạn mưa gió Đường đến không còn nhớ
2-
Bồng bềnh thuyền nhỏ đương say Thả trôi tư tại chốn đầy hoa xinh Duyên trần lầm lỡ vô minh Cách chi nén lại náu mình trong hoa!
Mênh mông khói sóng xa xa Dặm ngàn chiều xuống ánh tà dương bao Núi nhiều, mưa gió hoa chao Không sao nhớ được đường nào đến nơi!
Lộc Bắc Jul23 *** Lạc Chốn Ngàn Hoa
Thuyền con chao nhẹ theo dòng Phiêu lưu lạc chốn bềnh bồng ngàn hoa Duyên trần tương ngộ thôi mà Cách chi trú ngụ xứ hoa bên trời
Mịt mờ khói nước đầy vơi Tà dương soi bóng núi vời vợi xa Như mưa rơi rụng tàn hoa Lối xưa năm cũ vụt qua quên đường
Kim Oanh
***
Điểm Giáng Thần
Bồng bềnh trên chiếc thuyền con, Thả trôi vô định đến vùng đầy hoa. Trần, Duyên ranh giới nhạt nhòa Làm sao lưu lại ngắm hoa điệp trùng.
Giữa miền khói nước mênh mông, Chiều buông theo ánh tà dương ngập ngừng Thấp cao ngàn núi trập trùng. Lắc lay hoa rụng khắp vùng như mưa. Mơ hồ quên mất đường xưa.
Tự Yên 8 July 2023 *** Lạc Nẻo Rừng Hoa
Say sưa trên chiếc thuyền con Bềnh bồng trôi lạc lối mòn đầy hoa Duyên trần xui gặp manh nha Ý mong ôm ấp rừng hoa ngủ vùi
Mênh mông sóng nước hoa rơi Xa xa vạn dặm chiều lơi bóng tà Chập chùng cao thấp sơn, hà Hướng nào nẻo cũ, quê nhà nơi nao?
Như chim xoãi cánh bay Về nơi xứ an hoà Hoa Thiên Đường nở rộ Trong góc vườn nhà ta Nhìn hoa xoãi cánh ra Con nhớ má nhớ ba Vĩnh Long, quê xưa đó Niềm vui nay chân hoà…. Sao Khuê
Dạ Quỳnh Hương là một bài thơ của Hoàng Ngọc Quỳnh Giao, bút hiệu của Hoàng Ngọc Quỳnh
Quỳnh là một cô gái cũng cùng nghề Y Khoa mà tôi biết và quen qua những tác phẩm của cô trên các báo chí Y Khoa Việt Nam trên thế giới. Quỳnh ở Bỉ và tôi ở Hoa Kỳ.
Chúng tôi hay viết thơ qua lại chia xẻ các vấn đề thơ văn nhạc. Quỳnh cũng có gọi điện thoại cho tôi vài lần, nhưng chúng tôi chưa có gặp nhau bao giờ.
Tôi xem lại trong bài nhạc Dạ Quỳnh Hương thấy thời gian viết bản nhạc này là 1998.
Một ngày, năm 1998, tôi nhận được bài thơ Dạ Quỳnh Hương của Quỳnh gửi qua bưu điện.
Vài tuần sau, khi Quỳnh có gọi điện thoại hỏi, tôi chợt nhớ ra vì bận quá chưa kịp xem và xin lỗi
Đêm hôm đó, đem thơ ra đọc, tôi thấy bài thơ như có tiếng nhạc trong đó. Tôi đem đàn guitar ra gẫy theo tiếng nhạc của bài thơ.Hình ảnh người con gái và đóa hoa Quỳnh như lẫn lộn trong tâm tưởng.
Đêm đó thức trắng đêm viết xong bài nhạc. Vài ngày sau tôi gửi bài nhạc cho Quỳnh
Hai năm sau nghe nói Quỳnh ốm nặng. Tôi vội đem bài Dạ Quỳnh Hương ra đàn hát, thu vào tape cassette và gửi cho Quỳnh.
Quỳnh có viết lại và hứa sẽ đàn dương cầm gửi cho tôi nghe sau khi sức khỏe hồi phục.
Chỉ ít lâu sau, năm 2001, tôi được tin Quỳnh qua đời vừa khi 48 tuổi
Tôi chưa được nghe tiếng đàn của Quỳnh. Tôi cũng chưa gặp Quỳnh bao giờ cả.
Phạm Anh Dũng
(2009)
Thơ Hoàng Ngọc Quỳnh Giao,
Nhạc Phạm Anh Dũng
Hòa Âm Đồng Sơn
Tiếng Hát Ý Lan
Bài Cảm Tác:
Hoa Đêm
Nửa đêm hoa Quỳnh nở
Thoảng hương thơm bay xa
Bên trong phòng kín gió
Ấm êm tình vỡ oà
Bùi Quang Dũng
***
Dạ Quỳnh Tiên Nữ
Đêm nay tiên nữ giáng trần
Quỳnh hoa một đóa trắng ngần như mây
Mặc cho thế sự đổi thay
Bình minh Chưa tới, chia tay nghẹn ngào
Trương Minh Cường
***
Hoa Quỳnh Nở Ban Đêm
Hoa Quỳnh nở ngát đêm nay
Yêu kiều trắng muốt cho say lòng người
Sáng ra hoa héo mất rồi
Hương còn vương vấn suốt đời không phai
Thiên Tâm
***
Hoa Mệnh Bạc
Thương Quỳnh lặng lẽ úa phai rồi
Ánh nguyệt cợt đùa héo hắt thôi
Cố giữ hương lòng tha thiết mộng
Mãi gìn dáng ngọc luyến lưu người
Bao mùa hương thắm trao ngời dạ
Mấy bận sắc nhòa mím chặt môi
Thôi tiếc mà chi hoa mệnh bạc
Lìa mau phó thác ý do trời.
Kim Oanh
***
Quỳnh Hoa
Em trót Quỳnh hoa chuyện phải rồi
Nửa đêm bừng nở sáng lìa thôi
Sắc màu như tuyết hương đưa thoảng
Phẩm cách tựa mây luyến tiếc người
Thi nhạc toàn tài thiên đố kỵ
Y khoa thâm cứu đất bầm môi
Mỹ nhân tự cổ như danh tướng*
Luôn gợi nhân gian oán trách trời!
Lộc Bắc
Dec20
( Họa bài Hoa Bạc Mệnh của Kim Oanh)
***
Bản nhạc của Bác Sĩ Dũng gây bao nhiêu cảm hứng cho thính giả.
Bát Sách xin gửi các bạn bài viết ngắn trên Tập San Y Sĩ năm 2001,khi Ngọc Quỳnh tạ thế.
Hồi năm 1991,trên Tập San Y Sĩ có một cây bút mới:đó là Hoàng Ngọc Quỳnh, hoặc Hoàng Ngọc Quỳnh Giao, hoặc Tiểu Quỳnh.Thơ của cô bay bươm, tình tứ, lãng mạn,văn thì gọn gàng, xúc tích ,đôi khi khôi hài, châm biếm nhẹ nhàng. Đọc văn xong,ai cũng tưởng tượng ra một cô tiểu sư muội xinh đẹp, học vấn uyên thâm, lúc nào cũng vui cười ríu rít như chim vành khuyên....đúng là một đoá hoa quỳnh vừa nở ra để gửi hương cho gió.Khi đó, Bát Sách chưa biết mặt Tiểu Quỳnh nên tặng nàng bài thơ:
Xem văn nào đã biết người,
Mơ hồ tưởng tiếng ai cười đâu đây,
Hoa nào vừa nở đêm nay,
Mà nghe gió thoảng hương bay ngạt ngào.
Trong bao nhiêu năm,Tiểu Quỳnh liên tục góp mặt với Tập San:văn,thơ,nhạc, dịch thơ Đường,thơ Tống, bút đàm,bút chiến.Sự đóng góp của Tiểu Quỳnh đã làm Tập San Y Sĩ thêm phong phú,sống động và hấp dẫn.Quỳnh có qua Montreal nhiều lần,ngồi uống rượu với ban báo chí như Trần Mộng Lâm,Thân Trọng An,Trần Văn Dũng,Nguyễn Thanh Bình ở nhà anh Phạm Hữu Trác. Trong khi nói chuyện, Quỳnh rất hoạt bát,ý tứ thâm trầm, tuy cười nhưng mặt lúc nào cũng phảng phất nét buồn.. Qua văn chương,thí dụ như bài viết về cỏ bồng,dịch Hữu Sở Tư của Lư Đồng...mọi người cảm thấy trong lòng Quỳnh có những nỗi u hoài.Anh em chỉ đoán chừng,và không ai biết sự thật.Đây là một bài
thơ nữa tôi tặng Quỳnh:
Vẩn vơ thơ Tống,thơ Đường,
Bút đàm,bút chiến há nhường ai đâu,
Vốn người đa cảm đa sầu,
Thương mây,khóc gió giọt châu vắn dài,
Hỏi lòng nào biết nhớ ai,
Gối du tiên,mộng dao đài vấn vương,
Nửa đời hoa,tóc điểm sương,
Nam Kha tỉnh giấc,sầu thương chất đầy.
Đầu năm 2001,ngày 13/01,Tiểu Quỳnh đột ngột qua đời,mọi người bàng hoàng xúc động.Nhớ lại những buổi anh em ngồi chuyện trò bên ly rượu cứ tưởng như ngày hôm qua.Rượu vẫn còn đây mà người đà vắng bóng.Đây là bài khóc Tiểu Quỳnh:
Hạc vàng vỗ cánh xa bay,
Còn đây rượu đắng,men cay hững hờ,
Hữu Sở Tư,dạ ngẩn ngơ,
Đốt hương linh,nhớ hương xưa nghẹn ngào.
Bát Sách
***
Nguyệt Quỳnh
Nửa đêm vằng vặc ánh ngà
Nàng tiên áo trắng mượt mà ghé qua
Cánh bung trắng muốt kiêu sa
Thoáng làn hương nhẹ lan ra tặng người
Nguyệt Quỳnh ơi!Nguyệt Quỳnh ơi
Băng trinh giữ kín, tặng người tri âm
Sao Khuê ***
Quỳnh Hoa
Em đến giữa đêm khuya Tự cõi nào, Em về? Em hiện thân Lan-Huệ Đưa ta vào đam mê. Cớ sao tình nở muộn Vài tiếng chẳng là bao. Thịt da Em ngọt ngào Vội chào, Em vĩnh biệt! Ta ngồi đây thương tiếc Thật, giả, hay chiêm bao? Nguyễn Đàm Duy Trung Tháng Chín, 2000 Toronto, Canada. Đàm Trung Phán
Mới vài chiếc lá vàng rơi Mà sao thi sĩ bồi hồi nhớ thương Mới vài chiếc lá ẩm sương Mà sao thi sĩ vấn vương thế này Mới vài chiếc lá vàng bay Mà sao thi sĩ ngất ngây chau mày Mới vài chiếc lá vàng lay Mà hồn thi sĩ như say hương nồng….. Cũng màu lá cũ cam, hồng Cũng mầu lá cũ ngóng trông thẫn thờ Mùa thu ươm mộng ươm mơ Mùa thu gợi nhớ dệt thơ nơi này
Sao khuê
*** Bài Họa:
Giấc Thu
Bên nhau cùng ngắm lá rơi Lời ai tha thiết cái hồi chớm thương Đêm chờ hứng giọt tình sương Soi tìm ánh mắt đắm vương lòng này Thướt tha mái tóc mây bay Môi son má thắm thơ ngây nét mày Lao đao hồn phách xiêu lay Rượu chưa kịp uống đây say men nồng Bến thu hẹn kết tơ hồng Giờ đây lá đổ hoài trông thẫn thờ Mấy mùa lặng lẽ thu mơ Nhặt lá rút ruột đề thơ tình này
Kim Oanh
***
Thu Gợi Tình Xưa
Trời thu nhạt nắng vàng rơi Chạnh lòng lại nhớ cảnh hồi mới thương Nhìn sông bát ngát chiều sương Mơ màng cánh nhạn hoài vương lối nầy Nhớ màu áo lụa tím bay Nhớ người buổi ấy mắt ngây liễu mày Môi cười giữa nắng hồn lay Trời thanh tóc biếc tình say xuân nồng Chừ ngồi ngắm ráng mây hồng Tình xa muôn dặm sầu trông bơ thờ Chừ tàn cánh mộng lòng mơ Tình xưa thu gợi đan thơ chốn này
Quay lưng lặng lẽ ra đi Người ơi còn lại chút gì cho nhau Vườn xuân héo hắt đóa sầu Bao mùa gió bấc nỗi đau đợi chờ Ngày xưa thắt lỡ dây tơ Để tình vuột mối biết giờ trách ai Một mình nhấp chén lệ cay Ru tình mộng ảo vùi say canh tàn... Kim Oanh
*** Bài Họa: Vườn Yêu
Quay lưng chưa hẳn là đi! Mà xin giữ kỹ niệm gì bên nhau Vườn yêu chớ có nặng sầu Chỉ xin đừng để lòng đau mong chờ Dù rằng lỡ vuột đường tơ Chớ cho đứt mối ,rồi giờ giận ai? Nay ngờ tình lại đắng cay Hãy ru cơn mộng cho say đêm tàn....!
Song Quang 20200112
***
Men Cay
Không lời từ giã mà đi Phải chăng người chẳng ngại gì xa nhau Em vui duyên mới để sầu Cho người ở lại hờn đau tủi chờ Con tằm đến thác giăng tơ Chung tình cam chịu, bao giờ hận ai Canh thâu độc ẩm rượu cay Ta ngồi đối bóng cùng say đêm tàn...
Duy Anh 01/11/2020
*** Nỗi Lòng
Đành lòng anh bước chân đi Hẹn khi sóng lặng lo gì gặp nhau Xót xa nợ nước còn sầu Non sông tan tác, dân đau trông chờ Miệt mài khung cửi quay tơ Tháng năm sầu muộn từng giờ,nhớ ai Cam lòng nuốt những chua cay Đêm thâu, chưa chút mộng say đã tàn
Thanh Hoà ***
Tình Bay Xa Sao người quay gót bỏ đi Để ta ở lại còn gì với nhau Vườn thơ hiu hắt trăng sầu Đêm khuya gió lạnh còn đâu bến chờ? Trách ai làm đứt duyên tơ Để cho tình lỡ bây giờ tại ai? Xưân về uống chén rượu cay Bâng khuâng nhớ tiếc tình nay đã tàn!
Kim Dung (16/1/2020) *** Vắng Anh
Hôm nào tiễn bước anh đi Cầm tay chẳng biết nói gì với nhau Chia ly mang nặng nỗi sầu Từng ngày âm ỉ cơn đau ngóng chờ Ngồi nhìn những vạt nắng tơ Chiều vàng hiu hắt hằng giờ nhớ ai Âm thầm giọt nước mắt cay Hương xưa chợt dậy hồn say lạc tàn
Minh Thuý
Tháng 1/17/ 20120
*** Bài Cảm Tác: Duyên Hờ
Đăng trình chàng bước ra đi Hành trang kỷ niệm những gì có nhau Canh khuya dế cất giọng sầu Mình em một bóng bờ lau thẫn thờ Than ôi! Bà Nguyệt ông Tơ Xích thằng sao nỡ buộc hờ tay ai Vu qui giọt ngắn giọt dài Chúc hoa leo lắt, bóng phai đêm tàn Sao Khuê
