Hạ Tri Chương 賀知章 (659-744), người Quảng Đông, tự Quý Chân. Ngoài tài thơ văn, tiểu thuyết, còn có tài viết chữ thảo, chữ lệ rất đẹp. Tính phóng khoáng, thích uống rượu. Bạn thân của Lý Bạch. Đỗ tiến sĩ, làm Thái Tử Tân Khách Bí Thư Giám, rồi từ quan về làng làm đạo sĩ. Lúc ra về vua có tặng thơ, thái tử và bá quan đều đưa tiễn.
Mượn cảnh để tả tình là một kỹ thuật rất thông thường của những thi sĩ Đông, Tây, kim cổ; nhưng chưa từng thấy ai mượn cảnh tả tình siêu việt như họ Hạ. Ông không dùng những thứ dễ biến đổi để so sánh với những thứ đã biến đổi trong làng ông, mà dùng cái tính cố hữu của ngọn sóng trên mặt hồ Kính (cái thứ hàng triệu năm không bao giờ và không thể nào thay đổi) để mô tả rằng quê cũ đã thay đổi từ cội rễ trừ ngọn sóng. Chỉ có ngọn sóng này còn như cũ thôi, tất tần tật những thứ khác đều tiêu ma hết rồi !!!
Mời các bạn đọc bài thơ 回鄉偶書其二 Hồi Hương Ngẫu Thư kỳ nhì, để thưởng thức kỹ thuật mượn cảnh tả tình siêu việt của họ Hạ trong hai câu cuối.
Nguyên bản Dịch âm
回鄉偶書其二 Hồi Hương Ngẫu Thư kỳ nhì
離別家鄉歲月多 Ly biệt gia hương tuế nguyệt đa
近來人事少消磨 Cận lai nhân sự bán tiêu ma
惟有門前鏡湖水 Duy hữu môn tiền Kính Hồ thủy
春風不改舊時波 Xuân phong bất cải cựu thì ba
Chú giải:
歲月多 tuế nguyệt đa: nhiều năm tháng.
近來 cận lai: gần đây.
人事 nhân sự: việc đời.
惟有 duy hữu: duy có.
門前 môn tiền: trước cửa.
不改 bất cải: không đổi.
鏡湖 Kính hồ: Kính hồ ở tỉnh Chiết Giang. Một hồ lớn đẹp, còn có tên là Hạ Giám hồ vì vua Đường Minh Hoàng, sau khi đọc bài Kính hồ của Hạ Tri Chương, phong cho ông làm chức Bí thư giám.
波 ba: sóng.
舊時波 cựu thì ba: sóng ngày xưa.
Dịch nghĩa:
Xa cách quê nhà đã nhiều năm tháng,
Gần đây việc đời đã thay đổi mất một nửa.
Duy chỉ có nước trên Kính hồ ở trước cửa,
Gió xuân vẫn không làm thay đổi con sóng xưa.
Dịch thơ:
Hồi Hương Ngẫu Thư kỳ nhì
Trải bao năm tháng biệt quê nhà
Việc đời phân nửa đã tiêu ma
Duy trước hiên nhà trên hồ Kính
Gió xuân chẳng đổi sóng ngày xưa
Lời bàn:
Con Cò
***
Ngẫu Nhiên Viết Khi Về Quê Kỳ 2
Xa cách quê nhà bao tháng năm
Bạn bè ngày cũ biệt mù tăm
Chỉ riêng hồ Kính soi thềm trước
Vẫn gió xuân xưa, sóng vẫn trầm!
Về Quê Chợt Viết Kỳ 2
Ly biệt quê nhà năm tháng qua
Việc đời phân nửa đã tiêu ma
Chỉ riêng trước cửa hồ Gương trải
Gió chẳng đổi thay sóng thuở xa!
Muốn về thăm quê nhà, lần lữa
Giờ việc đời một nửa tiêu ma
Chỉ riêng hồ Kính trước nhà
Gió xuân không đổi sóng qua muôn đời!
Lộc Bắc
***
Ngẫu Nhiên Viết Lúc Về Quê, Kỳ 2
Xa cách quê nhà năm tháng đưa,
Bạn quen, người cũ đã lưa thưa,
Duy nước Kính hồ ngay cửa trước,
Gió xuân chẳng đổi sóng ngày xưa.
Bát Sách.
(Ngày 18/03/2024)
***
Trở Về Quê Cũ
Biết bao năm tháng vắng quê nhà
Trở bước về làng khác biệt xa
Duy nước Kính hồ bên cổng trước
Gió xuân không đổi, sóng ngày xưa
Thanh Vân
***
Viết Lúc Về Quê Nhà. kỳ 2.
Quê nhà cách biệt đã bao ngày,
Phân nửa chuyện đời đã đổi thay.
Riêng mặt Kính Hồ nơi cổng trước,
Gió xuân không đổi, sóng xưa đây.
Mỹ Ngọc
Mar. 17/2024.
***
Nguyên Tác: Dịch Âm:
回鄉偶書其二 Hồi Hương Ngẫu Thư Kỳ 2
離別家鄉歲月多 Ly biệt gia hương tuế nguyệt đa
近來人事少消磨 Cận lai nhân sự bán tiêu ma
惟有門前鏡湖水 Duy hữu môn tiền Kính Hồ thủy
春風不改舊時波 Xuân phong bất cải cựu thì ba
Ghi chú:
Hạ Tri Chương (659-744), người Vĩnh Hưng, Việt Châu (nay là Tiêu Sơn, Chiết Giang), theo Đường Thi Đại Từ Điển 唐詩大辭典
Kính hồ: hồ ở cách 2 dặm về phía tây nam thành phố Thiệu Hưng, Chiết Giang ngày nay.
Dịch nghĩa:
Chợt Viết Khi Về Làng Kỳ 2
Xa quê nhà đã nhiều năm tháng
Gần đây sự đời đã có thay đổi nhiều
Chỉ riêng nước hồ Kính ngoài cổng
Gió xuân không thay đổi sóng thời xưa.
Dịch thơ:
Ngẫu Nhiên Viết Khi Về Quê Kỳ 2
Xa cách quê hương bao tháng năm
Việc đời ngẫm lại lắm thăng trầm
Chỉ riêng hồ Kiến ngay ngoài cổng
Gió vẫn không thay được sóng thầm.
Bao năm xa cách quê nhà,
Sự đời ngẫm lại bao la thăng trầm.
Chỉ riêng hồ Kiến âm thầm,
Gió Xuân không đổi sóng ngầm xưa nay.
Written on Coming Home by He Zhizhang
I was away from home months and years.
Recently many things did change.
Except for the Mirror lake beyond our gate
Spring wind had not changed the waves of time past.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét