Thứ Sáu, 8 tháng 3, 2024

Thiên Hương 賀鑄 - Hạ Chú

 

天香 - 賀鑄 Thiên Hương - Hạ Chú

煙絡橫林,               Yên lạc hoành lâm,
山沈遠照,               Sơn trầm viễn chiếu,
迤邐黃昏鐘鼓。       Dĩ lệ hoàng hôn chung cổ.
燭映簾櫳,               Chúc ánh liêm lung,
蛩催機杼,               Cùng thôi cơ trữ,
共苦清秋風露。       Cộng khổ thanh thu phong lộ.
不眠思婦,               Bất miên tư phụ,
齊應和、幾聲砧杵   Tề ứng họa, kỷ thanh châm chử.
驚動天涯倦宦,       Kinh động thiên nhai quyện hoạn,
駸駸歲華行暮。       Xâm xâm tuế hoa hành mộ.

當年酒狂自負,            Đương niên tửu cuồng tự phụ,
謂東君、以春相付。    Vị đông quân, dĩ xuân tương phó.
流浪征驂北道,            Lưu lãng chinh tham bắc đạo,
客檣南浦,                     Khách tường nam phố,
幽恨無人晤語。             U hận vô nhân ngộ ngữ.
賴明月、曾知舊遊處。 Lại minh nguyệt, tằng tri cựu du xứ
好伴雲來,                     Hảo bạn vân lai,
還將夢去。                     Hoàn tương mộng khứ.

Chú Thích:

1- Thiên hương 天香: tên từ bài. Tên khác là pháp uyển chu lâm 法苑珠林, bạn vân lai 伴雲來, lâu hạ liễu 樓下柳. Cách luật:

X T B B cú
X B X T cú
X X X X B T vận
X T B B cú
X B X T cú
T T X B B T vận
X B X T vận
X X T, X B X T vận
X T X B X T cú
B X X X B T vận

X X X B X T vận
T B B, X X B T vận
X T X B X T cú
T B B T vận
X T B B T T vận
T X T, B B X X T vận
X T B B cú
B B T T vận

B: bình thanh; T: trắc thanh; X: bất luận; cú: hết câu; vận: vần

2- Yên lạc 煙絡 = yên vụ 煙霧: sương mù.
3- Hoành lâm 橫林: đầy rừng.
4- Viễn chiếu 遠照: ánh sáng lúc mặt trời sắp lặn.
5- Dĩ lệ 迤邐: hình dung tiếng chuông trống từ xa vọng lại.
6- Chung cổ 鐘鼓: chuông và trống.
7- Liêm lung 簾櫳: màn rèm cửa và cửa sổ.
8- Cùng 蛩: con dế mèn sống ở khe vách nhà, còn gọi là tất xuất 蟋蟀, xu chức 趨織 hay xúc chức 促織. Cùng thôi 蛩催: tiếng dế mèn giục giã.
9- Cơ trữ 機杼: khung cửi và con thoi trên khung cửi dệt vải, dệt lụa.
10- Tư phụ 思婦: phụ nữ tưởng nhớ chồng đang ở xa nhà.
11- Ứng họa 應和 = ứng thanh xướng họa 應聲唱和: kẻ hô người họa.
12- Châm chử 砧杵: chầy bằng đá và cái vồ dùng để giặt quần áo.
13- Thiên nhai quyện hoạn天涯倦宦: người quan mệt mỏi ở xa quê.
14- Xâm xâm 駸駸: ngựa phi. Cũng ám chỉ thời gian đi nhanh.
15- Tuế hoa 歲華: tuổi tác, niên hoa, thời gian, thời gian đẹp trong năm. Tuế hoa hành mộ 歲華行暮: đã tới cuối năm.
16- Đương niên 當年: lúc đó, lúc trước.
17- Tửu cuồng 酒狂: người nghiện rượu.
18- Vị 謂: cho là.
19- Đông quân 東君: vị thần cai quản mùa xuân.
20- Tham 驂: nguyên chỉ ngựa kéo xe, tác giả mượn để chỉ ngựa. Chinh tham征驂: ngựa đi đường xa.
21- Tường 檣: cột buồm, mượm chỉ thuyền.
22- Nam phố 南浦: bờ nước hướng về phương nam. Chữ này xuất xứ từ bài “Sở Từ楚辭” của Khuất Nguyên 屈原 đời Chiến Quốc. Trong chương Cửu ca 九歌 phần Hà Bá 河伯 có câu:

“子交手兮東行,Tử giao thủ hề đông phương,
“送美人兮南浦。Tống mỹ nhân hề nam phố.

“Người cầm tay chừ (đi về) đông phương,
“Đưa tiễn mỹ nhân chừ bờ nước hướng nam”.


Từ đó chữ “Nam phố” được thi nhân dùng để chỉ nơi ly biệt.

23- U hận 幽恨: mối hờn giấu kín trong lòng.
24- Ngộ ngữ 晤語: đối thoại, đối mặt nói chuyện.
25- Lại 賴: dựa vào.
26- Hảo bạn vân lai 好伴雲來: Hãy theo mây lại đây.
27- Tương 將: đem đi, đưa đi.

Dịch Nghĩa:


Khói sương bao phủ khu rừng,
Núi xa chìm trong ánh tà dương,
Tiếng chuông trống thưa thớt vọng đến trong buổi hoàng hôn.
Ánh nến chiếu lên màn rèm,
Tiếng dế mèn như giục giã khung cửi dệt vải,
Cùng chung khổ trong gió sương mùa thu.
Người phụ nữ nhớ chồng ở phương xa không ngủ được.
Vài tiếng chầy vồ giặt áo, tiếng hô tiếng họa (vọng lại).
Làm kinh động người khách xa quê mệt mỏi mưu cầu quan lộ.
Thoáng chốc đã đến cuối năm.

Năm xưa tự phụ là tay cuồng rượu,
Cho là chúa xuân đem mùa xuân giao phó cho,
(Đâu biết là) phải bôn ba ngược xuôi nơi bắc đạo,
(Có lúc) ngồi thuyền rời nam phố,
Mối hờn trong lòng không có ai để thố lộ.
Nhờ vào vầng trăng sáng, đã từng biết chỗ 2 người đi chơi xưa.
(Xin trăng hãy đem cô ta) theo mây đến đây,
Rồi đem cô ta từ trong giấc mộng (của tôi) mang đi.

Phỏng Dịch:

1 /Thiên Hương 

Sương khói đầy rừng,
Núi chìm nắng chiếu,
Vang dội hoàng hôn chung cổ.
Ánh nến bao trùm,
Dế reo khung gỗ,
Sương gió mùa thu cộng khổ.
Nhớ chồng mất ngủ,
Cùng phụ họa, tiếng vang chầy vỗ.
Kinh động chân trời quan mỏi.
Vùn vụt tháng qua năm gọi.

Lúc xưa rượu cuồng tự phụ,
Vì mùa xuân, chúa xuân giao phó.
Chiến mã phiêu du đường bắc,
Khách thuyền nam phố,
Mối hận không người đối ngỏ,
Nhờ trăng sáng, từng nhìn những nơi cũ.
Gửi áng mây qua,
Đem mơ đến đó.


2/ Giấc Mơ Tương Phùng


Đầy rừng sương khói nắng lưng đồi,
Xa vọng hoàng hôn chiêng trống hồi.
Bạch lạp lung linh màn cửa ánh,
Dế mèn giục giã vội con thoi.

Mùa thu sương gió khổ đôi đường,
Thao thức đêm trường nàng nhớ thương.
Giặt áo chầy khua như ứng họa,
Quan xa năm hết chốn tha hương.

Năm xưa tự phụ tay cuồng rượu,
Đã tưởng chúa xuân đến với mình
Chinh mã phiêu du nơi bắc đạo,
Bờ nam thuyền khách vẫn linh đinh.

Hận lòng không tỏ, vầng trăng sáng,
Từng thấy đôi ta những chốn xưa.
Nhờ đem người ấy theo mây đến,
Tàn mộng đem đi, thỏa ước mơ.

HHD 
07-2021
***
Thiên Hương

1-

Sương khói phủ rừng
Núi chìm chiều xuống
Hoàng hôn trống chiêng vọng lại
Ánh nến màn rèm
Dế giục khung cửi
Thu lành gió sương cùng khổ
Nhớ chồng không ngủ
Vài tiếng chày vồ chung xướng họa
Kinh động cuối trời quan mỏi
Thoáng chốc tháng qua năm tới

Năm xưa cuồng rượu tự phụ
Vì chúa xuân, đem xuân giao phó
Xuôi ngược bôn ba bắc đạo
Thuyền rời Nam phố
Uất hận không người thố lộ
Nhờ trăng sáng, từng soi chốn cũ
Theo mây đến đây
Rồi đem mộng khỏi!


Hương Trời

2-

Rừng sương khói, núi chìm nắng quái
Tiếng trống chiêng vọng lại, hoàng hôn
Dế thúc dệt, nến rèm buông
Nhớ chồng không ngủ, gió sương khổ cùng
Vài tiếng chày hòa chung xướng họa
Nơi cuối trời đầy đọa mộng quan
Vụt qua tháng hết năm tàn!

Năm xưa tự phụ say tràn
Nghĩ rằng xuân chúa đã ban xuân này
Bôn ba đường Bắc đó đây
Thuyền rời Nam phố, hận này làm thinh
Nhờ trăng chiếu, chốn cũ mình
Theo mây đem đến, thỏa tình mang đi!


Lộc Bắc
Mar24
***
Hương Trời

Rừng cây bao phủ mù sương
Núi xa mờ khuất tà dương nhạt dần
Trống chuông xa vắng âm ngân
Rèm thưa chiếu sáng nến tràn ngập đêm

Cửi thoi, giục giã dế mèn
Mùa thu sương khói rối ren đôi đường
Trắng đêm thiếu phụ nhớ thương
Chầy vồ vọng tiếng, xa phương họa về
Hãi kinh người khách xa quê
Tháng năm vùn vụt mỏi mê mưu cầu

Lúc xưa ma men tự phụ
Khi mùa sang thầm nhủ Chúa Xuân giao
Bôn ba ngược xuôi Bắc đạo
Lúc ngồi thuyền thả dạo chốn bờ Nam

Mối hờn tâm khảm nén sâu
Nhờ trăng soi sáng lần đầu lối xưa
Mây mang người ấy dùm chưa?
Gửi mộng đến đó cho vừa ước mơ.


Kim Oanh

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét